π TCP/IP λͺ¨λΈμ κ°λ
κ³Ό λμ μ리
π TCP/IP λͺ¨λΈ κ³μΈ΅λ³ νΉμ§
π TCPμ IP λΉκ΅
What? Why?
OSI 7 Layer λͺ¨λΈμ΄ μ΄λ‘ μ λͺ¨λΈλ‘ λ§λ€μ΄μ§ κ²μ λΉν΄ TCP/IP 4 layer λͺ¨λΈμ μ€μ μΈν°λ· νλ‘ν μ½μ λ°μνμ¬ μ€μ©μ μΌλ‘ μ€κ³λμλ€.

OSI λͺ¨λΈκ³Όμ μ°¨μ΄μ
Application
OSI λͺ¨λΈμμ μμ 3κ°μ κ³μΈ΅μ΄ ν΅ν©λ λͺ¨μ΅μΈλ°, μ€μ λ€νΈμν¬μμλ OSI λͺ¨λΈμ κ° κ³μΈ΅μ΄ λ°λμ ꡬλΆλ νμκ° μλ€. κΈ°λ₯μ΄ μ€λ³΅λκ±°λ 볡μ‘ν΄μ§κΈ° λλ¬Έμ λ¨μνκ° νμνλ€.
Network Access
OSI λͺ¨λΈμμ 물리 κ³μΈ΅μ΄ λΉ μ§ λͺ¨μ΅μΈλ°, 물리μ μ μ‘ λ§€μ²΄μ λ°μ΄ν°(Frame)λ₯Ό νλμ κ³μΈ΅μμ κ΄λ¦¬ν¨μΌλ‘μ¨ μ€κ³λ₯Ό λ¨μννκ³ , λ€μν 물리 맀체μ λν νΈνμ±μ λμλ€.
κ³μΈ΅λ³ νΉμ§
L4, Application
- μ¬μ©μμ λ€νΈμν¬ κ°μ μΈν°νμ΄μ€ μ 곡
- μ΄λ©μΌ, νμΌ μ μ‘, μΉ λΈλΌμ°μ§ λ± μ§μ
- HTTP, FTP, SMTP, DNS
L3, Transport
- νΈμ€νΈ κ°μ λ°μ΄ν° μ μ‘μ κ΄λ¦¬
- λ°μ΄ν°λ₯Ό ν¨ν·μΌλ‘ λΆν , μ μ‘, μ¬μ‘°λ¦½, μ€λ₯ κ²μΆ λ° λ³΅κ΅¬λ₯Ό λ΄λΉ
- TCP, UDP
L2, Internet
- λ€νΈμν¬ κ°μ λ°μ΄ν° ν¨ν·μ μ λ¬
- IP μ£Όμ μ§μ , λΌμ°ν , ν¨ν· ν¬μλ©μ λ΄λΉ
- IP, ICMP, ARP
L1, Network Access
- 물리μ λ€νΈμν¬ λ§€μ²΄λ₯Ό ν΅ν΄ λ°μ΄ν° μ μ‘
- λ°μ΄ν°μ 물리μ μ μ‘, νλ μ΄λ°(Framing), μ€λ₯ κ²μΆμ λ΄λΉ
- Ethernet, Wi-Fi

TCP vs IP
TCP/IPμ μ£Όμ μμ
μ λ°μ΄ν°λ₯Ό λ€λ₯Έ μ₯μΉλ‘ μ μ‘νλ κ²μΈλ°, μ€μν κ²μ λ°μ΄ν°λ₯Ό μ ννκ² μ λ¬νμ¬ μμ μΈ‘κ³Ό λ°μ μΈ‘μ λ°μ΄ν°κ° λμΌνλλ‘ νλ κ²μ΄λ€.
μ΄ κ³Όμ μμ IPλ λ°μ΄ν°λ₯Ό λͺ©μ μ§κΉμ§ μ λ¬νλ μν μ νκ³ , TCPλ κ·Έ λ°μ΄ν°κ° μ ννκ² μ λ¬λλλ‘ λ³΄μ₯νλ€. μ΄ λ νλ‘ν μ½μ΄ ν¨κ» μλνμ¬ μ λ’°μ± μλ ν΅μ μ΄ κ°λ₯νκ² λλ€.
TCP(Transmission Control Protocol)
- λ°μ΄ν°μ μ λ’°μ± μλ μ μ‘ λ³΄μ₯
- μ°κ²° μ€μ , λ°μ΄ν° μ μ‘ νμΈ, μμ€λ ν¨ν· μ¬μ μ‘
- μ°κ²°ν νλ‘ν μ½, λ¬΄κ²°μ± λ³΄μ₯, μλ λλ¦Ό
IP(Internet Protocol)
- λ°μ΄ν° ν¨ν·μ μ£Όμ μ§μ κ³Ό μ λ¬
- κ²½λ‘ μ€μ , λ°μ΄ν° ν¨ν· λΌμ°ν
- λΉμ°κ²°ν νλ‘ν μ½, λ¬΄κ²°μ± λ³΄μ₯ λͺ»ν¨, μλ λΉ λ¦
λμ μ리
/TCP-IP.png?width=1320&name=TCP-IP.png)
TCP/IP λͺ¨λΈμ μ μ°¨μ λ°λΌ ν΄λΉ λ°μ΄ν°λ₯Ό ν¨ν·μΌλ‘ λλλ€.
μ΄ν ν μμλ‘ κ³μΈ΅μ κ±°μΉ λ€μ μμ μΈ‘μμ λ°μ΄ν°κ° λ€μ 쑰립λλ©΄μ μμμΌλ‘ μ΄λνλ€.
β κ·Έλ¦Όμ μλ μ«μ λ²νΈκ° Layer λ²νΈλ₯Ό μλ―Ένλ κ²μ΄ μλ
π νλ¦λ
μΉμ¬μ΄νΈ μ κ·Ό μ 체 κ³Όμ (www.google.com μμ)
ββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββ
β ν΄λΌμ΄μΈνΈ μμ β
ββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββ
β
βββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββ
β 1. μ¬μ©μκ° λΈλΌμ°μ μ URL μ
λ ₯ β
β π www.google.com β
β π OSI Layer 7 (Application) β
βββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββ
β
βΌ
βββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββ
β 2. λΈλΌμ°μ DNS μΊμ νμΈ β
β πΎ λΈλΌμ°μ μΊμ β OS μΊμ β λ‘컬 DNS μΊμ β
β π OSI Layer 7 (Application) β
βββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββ
β
βββββββββββ΄ββββββββββ
β μΊμ ννΈ? β
βββββββββββ¬ββββββββββ
YES β NO
βΌ
ββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββ
β DNS μμ€ν
β
ββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββ
β
βββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββ
β 3. λ‘컬 DNS μλ²μ μ§μ β
β π DNS Query: www.google.com β
β π OSI Layer 7 (Application) / UDP Port 53 β
βββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββ
β
βΌ
βββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββ
β 4. λ£¨νΈ DNS μλ² μ§μ β
β π Root DNS Server (.com TLD μ 보 λ°ν) β
β π OSI Layer 7 (Application) β
βββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββ
β
βΌ
βββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββ
β 5. TLD DNS μλ² μ§μ β
β π .com TLD Server (google.com κΆν μλ² μ 보 λ°ν) β
β π OSI Layer 7 (Application) β
βββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββ
β
βΌ
βββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββ
β 6. κΆν μλ DNS μλ² μ§μ β
β π§ google.com DNS Server β
β π‘ IP μ£Όμ λ°ν: 142.250.190.78 β
β π OSI Layer 7 (Application) β
βββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββ
β
βΌ
ββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββ
β λ€νΈμν¬ μ°κ²° β
ββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββ
β
βββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββ
β 7. TCP 3-Way Handshake β
β π€ ν΄λΌμ΄μΈνΈ β μλ² β
β SYN β β
β β SYN + ACK β
β ACK β β
β π OSI Layer 4 (Transport) / Port: 443 (HTTPS) β
βββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββ
β
βΌ
βββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββ
β 8. TLS/SSL Handshake (HTTPSμΈ κ²½μ°) β
β π μνΈν μ°κ²° μ€μ β
β β’ μΈμ¦μ κ²μ¦ β
β β’ μνΈν μκ³ λ¦¬μ¦ νμ β
β β’ μΈμ
ν€ κ΅ν β
β π OSI Layer 5 (Session) / TLS 1.3 β
βββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββ
β
βΌ
ββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββ
β μλ² μΈνλΌ β
ββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββ
β
βββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββ
β 9. λ‘λλ°Έλ°μ & CDN β
β βοΈ νΈλν½ λΆμ° λ° μ§μ μ΅μ ν β
β π κ°μ₯ κ°κΉμ΄ μλ²λ‘ λΌμ°ν
β
β π OSI Layer 7 (Application) β
βββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββ
β
βΌ
βββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββ
β 10. HTTP μμ² μ μ‘ β
β π€ GET / HTTP/2 β
β Host: www.google.com β
β User-Agent: Chrome/120.0 β
β Accept: text/html,application/xhtml+xml β
β π OSI Layer 7 (Application) β
βββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββ
β
βΌ
βββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββ
β 11. μΉμλ² μμ² μ²λ¦¬ β
β π₯οΈ Apache/Nginxκ° μμ² μμ β
β π OSI Layer 7 (Application) β
βββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββ
β
βΌ
βββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββ
β 12. μ ν리μΌμ΄μ
μλ² μ²λ¦¬ β
β βοΈ λΉμ¦λμ€ λ‘μ§ μ€ν β
β π νμμ λ°μ΄ν°λ² μ΄μ€ μ‘°ν β
β π OSI Layer 7 (Application) β
βββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββ
β
βΌ
βββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββ
β 13. HTTP μλ΅ μμ± λ° μ μ‘ β
β π¨ HTTP/2 200 OK β
β Content-Type: text/html; charset=UTF-8 β
β Content-Encoding: gzip β
β + HTML λ°μ΄ν° β
β π OSI Layer 7 (Application) β
βββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββ
β
βΌ
ββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββ
β λΈλΌμ°μ λ λλ§ β
ββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββ
β
βββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββ
β 14. HTML νμ± λ° DOM μμ± β
β π HTML λ¬Έμ νμ± β
β π³ DOM νΈλ¦¬ κ΅¬μ± β
β π Browser Rendering Engine β
βββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββ
β
βΌ
βββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββ
β 15. CSS νμ± λ° CSSOM μμ± β
β π¨ CSS μ€νμΌμνΈ νμ± β
β π CSSOM νΈλ¦¬ κ΅¬μ± β
βββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββ
β
βΌ
βββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββ
β 16. μΆκ° 리μμ€ λ³λ ¬ λ€μ΄λ‘λ β
β β‘ HTTP/2 λ©ν°νλ μ± νμ© β
β β’ JavaScript νμΌ β
β β’ μ΄λ―Έμ§ νμΌ β
β β’ ν°νΈ νμΌ β
β β’ κΈ°ν CSS νμΌ β
β π OSI Layer 7 (Application) β
βββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββ
β
βΌ
βββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββ
β 17. λ λ νΈλ¦¬ κ΅¬μ± λ° λ μ΄μμ β
β πΌοΈ DOM + CSSOM = λ λ νΈλ¦¬ β
β π λ μ΄μμ κ³μ° (리νλ‘μ°) β
β π¨ νμΈν
(리νμΈνΈ) β
β π§ μ»΄ν¬μ§ν
β
βββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββ
β
βΌ
βββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββ
β 18. JavaScript μ€ν β
β β‘ DOM μ‘°μ λ° μ΄λ²€νΈ μ²λ¦¬ β
β π AJAX μμ² (νμμ) β
β π Browser JavaScript Engine β
βββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββ
β
βΌ
ββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββ
β μ°κ²° μ 리 β
ββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββ
β
βββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββ
β 19. μ°κ²° κ΄λ¦¬ β
β π HTTP Keep-Alive (μ°κ²° μ μ§) λλ β
β π TCP 4-Way Handshake (μ°κ²° μ’
λ£) β
β FIN β β
β β ACK β
β β FIN β
β ACK β β
β π OSI Layer 4 (Transport) β
βββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββ
β
βΌ
βββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββ
β π μΉνμ΄μ§ λ‘λ© μλ£! β
β π€ μ¬μ©μκ° κ΅¬κΈ ννμ΄μ§λ₯Ό λ³Ό μ μμ β
βββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββ
π λ°μ΄ν° νλ¦ λΆμ
ν΄λΌμ΄μΈνΈ ββββDNS μ§μββββΊ DNS μλ²λ€ ββββIP μλ΅ββββΊ ν΄λΌμ΄μΈνΈ
β β
βββββββββββββββββ TCP/TLS μ°κ²° μ€μ βββββββββββββββββββββ
β β
ββββββββββββ HTTP μμ²/μλ΅ (μλ°©ν₯ ν΅μ ) βββββββββββββββββ
ποΈ λ€νΈμν¬ μ€νλ³ μ²λ¦¬
μ ν리μΌμ΄μ
κ³μΈ΅ (L7) β HTTP, DNS, TLS νΈλμ
°μ΄ν¬
μΈμ
κ³μΈ΅ (L5) β TLS/SSL μνΈν
μ μ‘ κ³μΈ΅ (L4) β TCP μ°κ²° κ΄λ¦¬
λ€νΈμν¬ κ³μΈ΅ (L3) β IP λΌμ°ν
λ°μ΄ν°λ§ν¬ κ³μΈ΅ (L2) β MAC μ£Όμ λ§€ν
물리 κ³μΈ΅ (L1) β μ€μ λ€νΈμν¬ μ μ‘
β±οΈ μκ°λ³ μ²λ¦¬ μμ
DNS ν΄μ (1-100ms) β TCP μ°κ²° (10-100ms) β TLS νΈλμ
°μ΄ν¬ (50-200ms)
β HTTP μμ²/μλ΅ (10-500ms) β λΈλΌμ°μ λ λλ§ (100-2000ms)
π μ±λ₯ μ΅μ ν ν¬μΈνΈ
- DNS μΊμ±: λ°λ³΅ μ§μ μκ° λ¨μΆ
- HTTP/2 λ©ν°νλ μ±: λ³λ ¬ 리μμ€ λ€μ΄λ‘λ
- CDN νμ©: μ§μλ³ μλ² λΆμ°
- Keep-Alive: TCP μ°κ²° μ¬μ¬μ©
- μμΆ: Gzip/Brotliλ‘ μ μ‘ λ°μ΄ν° ν¬κΈ° κ°μ
π 보μ μμ
- HTTPS/TLS: λ°μ΄ν° μνΈν
- μΈμ¦μ κ²μ¦: μλ² μ μ νμΈ
- HSTS: κ°μ HTTPS μ°κ²°
- CSP: μ½ν μΈ λ³΄μ μ μ±
μλ£ μΆμ²
Geeksforgeeks
AVG
Tistory
ChatGPT